Opel Manta: de coupé van het volk die uitgroeide tot icoon (en rallylegende)

Niet alle cultauto's zien het levenslicht in de luxe. Sommige ontstaan uit een heel eenvoudig idee: zoveel mogelijk mensen laten genieten van stijl en plezier zonder de spaarrekening leeg te trekken. Dat was precies de gok van de Opel Manta in 1970 — en het is die gok, achttien jaar lang volgehouden, die haar tot een van de meest geliefde auto's van naoorlogs Europa heeft gemaakt.

Een coupé voor iedereen

De Manta verschijnt in september 1970, twee maanden vóór de Ascona-berline waarmee ze de technische basis deelt. Het idee: een grootserie-mechaniek verpakken in een elegante coupékaross, tegen een toegankelijke prijs. Tegenover haar staat een vanzelfsprekende rivale, de Ford Capri, die exact dezelfde kaart trekt. De strijd tussen de volkscoupés is begonnen, en die zal de Europese wegen het hele decennium lang beroeren.

Het ontwerp, tot stand gekomen onder leiding van de huisstylist, is meteen raak: een lange motorkap, een afgeknotte achterzijde, de allure van een Amerikaanse coupé in miniatuurformaat voor Europa, met die vier ronde koplampen die haar handtekening zouden worden. Aan boord niets luxueus, maar wel een op de bestuurder gerichte dashboardindeling en een lage zitpositie die meteen de toon zetten. Je koopt geen Manta uit verstand; je koopt haar omdat ze zin doet krijgen.

De eerste generatie, de Manta A, neemt na vijf jaar carrière en zo'n 498.000 exemplaren afscheid. De Manta B, voorgesteld in 1975, doet het nog beter: geproduceerd tot 1988, wordt ze het Opel-model dat het langst in productie is gebleven, dertien jaar lang, met meer dan 557.000 eenheden. Doorheen de jaren groeit het gamma — tot en met de GT/E met haar tweeliter van zo'n 110 pk, in 1984 omgedoopt tot GSi, of de 2000E met Recaro-stoelen. Niets extravagants op papier, maar wel een gezonde, aangename, elegante coupé met achterwielaandrijving en een goed uitgebalanceerd chassis, die je je met een gewoon salaris kon veroorloven.

Wanneer de brave Manta haar rallypak aantrekt

Want achter het imago van de rustige coupé schuilt een ander verhaal, veel gespierder. Voor de competitie ontwikkelt Opel de Manta 400, uitgerust met een 2,4-liter viercilinder met dubbele bovenliggende nokkenas die in de wegversie 144 pk levert. En daar verandert de brave Manta in een gevreesd rallywapen.

De erelijst spreekt voor zich. In 1983 sleept Erwin Weber het Duitse rallykampioenschap in de wacht achter het stuur van een Manta 400, terwijl in Frankrijk, datzelfde jaar, Guy Fréquelin de nationale titel in de wacht sleept. Het jaar daarop, tijdens de Paris-Dakar van 1984, wint het duo Guy Colsoul en Alain Lopes de categorie tweewielaandrijving en eindigt het op een ongelooflijke vierde plaats in het algemeen klassement — een sérieproductiecoupé, of bijna, in de woestijn, vóór veel geavanceerdere machines. Genoeg om een legende te smeden.

Wat dit epos zo boeiend maakt, is de context: in het tijdperk van de Audi Quattro en andere vierwielaangedreven beesten bleef de Manta 400 trouw aan haar série-mechaniek met achterwielaandrijving. Ze speelde met haar eigen wapens, in een sport die technologisch in volle escalatie was — en ze scoorde toch punten. Haar rauwe gebrul en verbrede wielkasten staan gegrift in het geheugen van een hele generatie rallytoeschouwers.

Veel meer dan een auto: een maatschappelijk fenomeen

Er is nog een laatste hoofdstuk, en dat is misschien wel het smakelijkste. In Duitsland is de Manta uitgegroeid tot een heus cultureel fenomeen. Als favoriete auto van een gepassioneerd en sleutelend publiek inspireerde ze een heel folklore — de beroemde "Manta-Fahrer", de Manta-bestuurder, een populair personage ergens tussen affectie en karikatuur in, dat begin jaren 1990 zelfs een succesvolle film opleverde. Weinig auto's kunnen zich beroemen zoveel sporen te hebben nagelaten in de populaire cultuur als de mechaniek zelf.

Die iconische status is nooit verloren gegaan. In 2021 blies Opel de naam zelfs nieuw leven in met de Manta GSe ElektroMOD, een elektrische restomod die de silhouet van de oorspronkelijke Manta A overneemt, met een grille die is omgetoverd tot scherm — een elegante manier om de legende van gisteren te verbinden met de elektrische ambities van vandaag. Het bewijs, mocht dat nog nodig zijn, dat sommige vormen niet verouderen.

Vandaag gaat een Manta in goede staat weg voor bedragen die haar eerste eigenaars zouden doen glimlachen. De volkscoupé is een verzamelobject geworden — de mooiste vorm van revanche voor een auto die nooit iets anders wilde dan plezier toegankelijk maken.

Zin om de rit verder te zetten? Ontdek de originele brochures en catalogi van de Opel Manta — van de Manta A uit 1972 tot de GSi van de jaren 1980 — gratis te downloaden op Brochure Auto.