"Facel Vega: powstanie i upadek francuskiego Rolls-Royce'a"

Był czas, gdy Francja potrafiła budować samochody z najwyższej półki luksusu, zdolne stawić czoła Ferrari i Rolls-Royce'om. Ta epoka ma swoją nazwę: Facel Vega. Marka paryska, powstała w 1954 roku i zniknęła dziesięć lat później, pozostawiła po sobie garść majestatycznych coupé oraz aurę, która nigdy nie przygasła. Oto jej historia.

Od warsztatu blacharskiego do konstruktora marzeń

Zanim Facel zaczął produkować własne samochody, pracował w cieniu innych. Sam skrót zdradza pierwotną działalność firmy: Forges et Ateliers de Construction d'Eure-et-Loir. Pod kierownictwem Jeana Daninosa przedsiębiorstwo zdobyło uznanie w dziedzinie tłoczenia blach i budowy nadwozi, wykonując je dla Panharda, Simki, Forda czy nawet Bentleya. Ta metalowa haute couture szybko podsunęła Daninosowi ambitny pomysł: a gdyby Facel stworzył swój własny, w pełni autorski samochód?

Jean Daninos nie był zresztą postacią anonimową w branży: miał za sobą doświadczenie w lotnictwie i pracę w Citroënie, a poza tym mógł pochwalić się sławnym bratem, pisarzem Pierre'em Daninosem, twórcą słynnego Majora Thompsona. Pomysł nabrał kształtu w październiku 1954 roku, podczas Salonu Paryskiego. Facel Vega FV wywołała tam prawdziwą sensację. Pod jej długą maską biło serce zza Atlantyku – potężny silnik V8 Chryslera, osadzony w solidnym podwoziu i ubrany w eleganckie, natychmiast rozpoznawalne nadwozie. Receptura została ustalona i już się nie zmieniła: amerykańska mechanika dla mocy, francuska elegancja dla wszystkiego innego.

Złoty wiek wielkich gran turismo

Prawdziwy szczyt nadszedł pod koniec lat 50. wraz z modelem HK500. To okazałe coupé, stworzone do pochłaniania kilometrów przez całą Europę bez postoju, oferowało imponujące jak na tamte czasy osiągi oraz wykończenie najwyższej klasy, łącznie z deską rozdzielczą malowaną w imitację drewna. Facel wzbogacił następnie swoją gamę o rzadki okaz: Excellence, imponujący czterodrzwiowy sedan bez widocznego słupka środkowego, z tylnymi drzwiami otwieranymi przeciwbieżnie. Potem, w 1962 roku, pojawił się Facel II – bardziej dynamiczny, bardziej nowoczesny, uznawany przez wielu za arcydzieło marki. Napędzany potężnym silnikiem V8 Chryslera, znajdował się wówczas wśród najszybszych francuskich samochodów swojej epoki.

Te samochody kosztowały fortunę i sprzedawały się w niewielkich ilościach: łączna produkcja różnych wersji FV i HK pozostała bardzo ograniczona, wynosząc według najczęściej przyjmowanych szacunków około 840 egzemplarzy. Stąd bierze się ich dzisiejsza rzadkość. Przyciągały jednak klientelę, jakiej żadna francuska marka nigdy więcej nie zdołała zgromadzić.

Klientela godna czerwonego dywanu

Jazda Facelem Vega w tamtych latach oznaczała przynależność do bardzo zamkniętego klubu. Marka przyciągała pierwszoplanowe osobistości – często wymienia się Pabla Picassa, Avę Gardner, Stirlinga Mossa czy Franka Sinatrę, choć te listy sławnych właścicieli należy traktować z pewną ostrożnością. Ucieleśniała pewien styl życia, mieszankę dyskretnej mocy i prestiżu, o który zabiegała jet-setowa elita po obu stronach Atlantyku.

To właśnie Facel Vega w tragiczny sposób zapisał się na kartach historii literatury. 4 stycznia 1960 roku pisarz Albert Camus zginął w jednym z tych samochodów, prowadzonym przez jego przyjaciela Michela Gallimarda – wydawcę i bratanka Gastona Gallimarda – w wypadku niedaleko Villeblevin, w departamencie Yonne. Laureat Literackiej Nagrody Nobla z 1957 roku, Camus uosabiał wówczas francuską literaturę u szczytu jej blasku. Los marki i los giganta literatury skrzyżowały się w ten sposób na zawsze, na drodze w departamencie Yonne.

Mały samochód, który pogrążył wielką markę

Aby dotrzeć do szerszej klienteli, Facel postawił niżej, tworząc Facellię, kompaktowe coupé wprowadzone na przełomie lat 50. i 60. Był to fatalny wybór. Zamiast sięgnąć po sprawdzony silnik, marka opracowała własną jednostkę czterocylindrową, której produkcję powierzono firmie Pont-à-Mousson. Silnik okazał się delikatny i podatny na powtarzające się awarie, co wywołało lawinę napraw gwarancyjnych, która pochłonęła finanse przedsiębiorstwa. Według różnych źródeł wyprodukowano około 1100 egzemplarzy Facellii, ale powtarzające się usterki silnika spowodowały mnożenie się zwrotów gwarancyjnych.

Szkoda była już nieodwracalna. Mimo prób ratowania firmy i powrotu do bardziej niezawodnych silników, Facel Vega się nie podniósł. W październiku 1964 roku ostatnia wielka francuska marka luksusowa zeszła ze sceny, przytłoczona kosztem własnych ambicji oraz coraz ostrzejszą międzynarodową konkurencją.

Legenda, która wciąż jeździ

Sześćdziesiąt lat później Facel Vega w dobrym stanie osiąga cenę porównywalną z ceną pięknego domu, a każde jego pojawienie się na konkursie elegancji przyciąga spojrzenia wszystkich. Marka istniała zaledwie dekadę, ale zdołała udowodnić, że europejski konstruktor może rywalizować z największymi nazwiskami światowego luksusu. Aby przedłużyć tę podróż w świat wielkich gran turismo i samochodów z charakterem, warto przejrzeć katalogi i broszury z epoki dostępne na Brochure Auto.

Chcesz dowiedzieć się więcej? Znajdź wszystkie broszury Facel Vega "" do bezpłatnego pobrania na Brochure Auto.